ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПРОЦЕСС. АҚПАРАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ҚАУІПСІЗДІК
Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексінің 367-бабының жаңа редакциясындағы пара ұсыну және уәде беру: қысқартылған құрам, ерікті бас тарту және жазаны саралау мәселелері
Кілт сөздер:
пара, пара беру, қылмыстық жауаптылықты саралау, ерікті түрде бас тарту, аяқталмаған қылмыс, пара беруге уәде ету, пара ұсыну, қысқартылған құрамАңдатпа
Мақала Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 367-бабының жаңа редакциясын теориялық-құқықтық тұрғыдан талдауға арналған. Аталған норма пара ұсыну, пара беруге уәде ету және параны нақты беру үшін қылмыстық жауаптылықты көздейді. Зерттеудің өзектілігі аталған құқықтық конструкцияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы қылмыстық заңның алдын алу әлеуетін күшейтуімен, алайда сонымен қатар қылмыстық құқықтың Жалпы бөлімінің институттарымен байланысты бірқатар жүйелі мәселелерді туындатуымен айқындалады.
Мақалада пара ұсыну мен пара беруге уәде етуді арнайы норманың диспозициясына тікелей енгізу қылмысқа дайындалу, қылмысқа оқталу, қылмыстан ерікті түрде бас тарту және аяқталмаған қылмыс үшін жаза тағайындау туралы ережелерге тікелей қайшылық тудырмайтыны негізделеді. Сонымен бірге мұндай редакция қылмыстың аяқталу сәтін сыбайлас жемқорлық ниетін іске асырудың неғұрлым ерте кезеңіне ауыстыратын арнайы қысқартылған құрамды қалыптастырады.
Нәтижесінде пара ұсыну және пара беруге уәде ету аяқталмаған қылмыс режимінен шығарылып, бұл жаза әділдігі мен қылмыстық жауаптылықты саралау мәселесін туындатады. Қылмыстан ерікті түрде бас тарту институтымен бәсекелестікке ерекше назар аударылады, өйткені норманың қолданыстағы редакциясында параны кейіннен нақты беруден бас тарту бұрын аяқталған пара ұсыну немесе пара беруге уәде ету үшін қылмыстық жауаптылықты жоймайды.
Жүргізілген талдау нәтижесінде авторлар пара ұсынуды, пара беруге уәде етуді және параны нақты беруді ажырату өлшемдерін ұсынып, заңнамалық техника мен соттық түсіндіруді жетілдіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдайды.
