АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУ ҚҰҚЫҒЫ

Опциондарды құқықтық реттеу туралы

Аңдатпа

Мақалада жалпы құқық елдеріндегі опциондарды құқықтық реттеудің негізгі мәселелері қарастырылады. Автор ҚР Азаматтық кодексінің опциондық келісімдерді тек туынды қаржы құралдары саласында қолданумен шектейтін нормаларын талдайды. Ерекше назар шетелдік тәжірибеге аударылған, онда опциондар жалдау шарттарында, жылжымайтын мүлік сату сатып алу шарттарында және кемелерді фрахттау келісімдерінде кеңінен қолданылады. Жалпы құқық елдерінде опцион қайтарылмайтын оферта, қарсы міндеттемелер және біржақты мен екіжақты шарттардың айырмашылығы тұрғысынан зерттеледі. Англия, Канада және АҚШ сот тәжірибелеріне негізделген доктриналық және практикалық тәсілдер келтірілген. Автор қазақстандық заңнамада опциондық шарттардың қолданылу аясын кеңейту қажеттілігін атап өтеді, бұл тараптардың мүдделерін анағұрлым икемді әрі тиімді қорғауды қамтамасыз етеді. Жүргізілген зерттеу жалпы құқық елдерінің заңнамасы мен сот практикасын салыстырмалы құқықтық талдауға негізделген. Ерекше назар опциондық келісімнің құқықтық табиғатына және оның оферта, алдын ала шарт және біржақты міндеттеме институттарымен арақатынасына аударылады. Англо-американдық құқық жүйесінде опционды түсіндіруге қатысты доктриналық тәсілдер қарастырылады, сондай-ақ опциондық келісімдерді реттеудің негізгі қағидаларын қалыптастырған сот шешімдеріне талдау жасалады. Зерттеу нәтижелері опциондарды реттеудің қазақстандық және шетелдік модельдері арасындағы айырмашылықтарды анықтауға және Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасын одан әрі дамыту бағыттарын айқындауға мүмкіндік береді.