МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫ. КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ
Конституциялық қауіпсіздік түсінігі, құрамы және мазмұны
DOI:
https://doi.org/10.54649/2077-9860-2026-1-10-18Аңдатпа
Мақалада замануи кезеңдегі конституциялық қауіпсіздіктің түсінігі, құрылымы және мазмұны кешенді түрде талданды. Тәжірибенің көрсетуінше, құқықтық және саяси мәдениеттің жеткіліксіз дамуы жағдайында құқықтық мемлекеттің қағидаттарын қорғау мен тиімді іске асыруды қамтамасыз ету, сондай-ақ конституциялық дамуға төнетін қауіптерді дер кезінде анықтау ерекше өзектілікке ие. Осы тұрғыда автор конституциялық қауіпсіздіктің теориялық негіздерін қарастыра отырып, оның институционалдық және құқықтық механизмдерін жүйелі түрде сипаттайды.
Мақалада конституциялық қауіпсіздік ұғымының тарихи қалыптасуы, оның ұлттық қауіпсіздік жүйесіндегі орны мен рөлі, сондай-ақ құқықтық реттеудегі ерекшеліктері айқындалады. Сонымен қатар, конституциялық қауіпсіздікке қауіп төндіретін ішкі және сыртқы факторлардың мазмұны талданып, олардың саяси, экономикалық және әлеуметтік үдерістермен өзара байланысы көрсетіледі. Автор конституциялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі субъектілері мен объектілерін анықтап, олардың қызмет ету ерекшеліктерін ғылыми тұрғыдан негіздейді.
Зерттеу нәтижесінде конституциялық қауіпсіздік мемлекеттің тұрақты дамуының, қоғамдағы келісім мен құқық үстемдігінің маңызды шарты екендігі дәлелденеді. Сонымен қатар, оны қамтамасыз етудің тиімді құқықтық және институционалдық тетіктерін жетілдіру қажеттілігі негізделеді. Зерттеу барысында салыстырмалы-құқықтық және жүйелік талдау әдістері қолданылып, ғылыми тұжырымдардың дәйектілігі қамтамасыз етіледі. Алынған нәтижелер конституциялық құқық теориясын дамытуға және құқық қолдану тәжірибесін жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеуге негіз болады.