ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПРОЦЕСС. АҚПАРАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ҚАУІПСІЗДІК
Украинадағы сотта өкілдік ету реформасы: адвокатура мен құқықтық кеңесшілер арасындағы институционалдық өзара әрекеттестік
DOI:
https://doi.org/10.54649/2077-9860-2025-4-76-85Аңдатпа
Мақалада 2016 жылғы сот реформасы және сотта өкілдік етуге қатысты «адвокаттық монополияның» енгізілуі жағдайында Украинадағы адвокаттар мен құқықтық кеңесшілердің кәсіби өкілеттіктерін құқықтық реттеу мәселелері қарастырылды. Зерттеу аясында адвокаттық қызметті реттейтін конституциялық және заңнамалық негіздер, соның ішінде Украина Республикасының «Адвокатура және адвокаттық қызмет туралы» Заңы, іс жүргізу кодекстері және кәсіби өкілдік ету аясын айқындайтын кейінгі өзгерістер талданды. Ерекше назар сотта өкілдік ету және қылмыстық істер бойынша қорғау құқығына айрықша өкілеттіктері бар адвокаттар мен қызметі арнайы заңнамалық реттеумен толық қамтылмаған құқықтық кеңесшілер арасындағы құзыреттерді шектеу мәселесіне аударылды.
Зерттеу барысында реформаны іске асыру үдерісінде туындаған заңнамалық олқылықтар, қайшылықтар және практикалық қиындықтар, соның ішінде өтпелі кезеңдегі коллизиялар, өкілдік өкілеттіктерді растау мәселелері және корпоративтік заң қызметіне қатысты шектеулер айқындалды. Сондай-ақ кәсіби стандарттардың жоғары деңгейін қамтамасыз ету мен сот төрелігіне кең қолжетімділікті сақтау арасындағы теңгерімге қатысты доктриналық пікірталастар талданды.
Жүйелік және салыстырмалы-құқықтық талдау негізінде автор құқықтық реттеу моделін жетілдіру бағыттарын ұсынады, атап айтқанда институционалдық үйлестіруді нақтылау, құқықтық кеңесшілердің кәсіби мәртебесін тану және іс жүргізу нормаларын жетілдіру. Зерттеу кәсіби рөлдерді үйлестіру құқықтық айқындылықты нығайту, кәсіби жауапкершілікті арттыру және Украинада сот төрелігіне тиімді қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін маңызды деген қорытындыға келді.
