АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ ПРОЦЕСС

Ашықтық кезеңдегі арбитраж: Ухань арбитраждық комиссиясының концепциясы, тәжірибесі және Қазақстан Республикасымен ынтымақтастық болашағы

Аңдатпа

Мақала Қытай Халық Республикасының Арбитраж туралы заңының (2024 жылғы жоба) алдағы реформасы контекстінде Қытайдың арбитраж жүйесінің дамуын Ухань арбитраждық комиссиясының мысалында кешенді талдауға арналған. Зерттеу формалды-құқықтық, салыстырмалы-құқықтық және институционалдық әдістер негізінде жүргізілді. Автор Заңның отыз жылдық эволюциясын, оның жаңа редакциясындағы бес негізгі жаңалықты, Ухань арбитраждық комиссиясының төрт бәсекелік артықшылығын және Қытай–Қазақстан ынтымақтастығының үш перспективалы бағытын бейнелейтін «30–5–4–3» аналитикалық құрылымын ұсынады. Жұмыста «арбитраж орны» институты, шетелдік элементі бар дауларға арбитраж қолдану аясын кеңейту, мінез-құлықтық қамтамасыз ету шараларын енгізу, сондай-ақ өңірлік эксперименттерге арналған «өңірлік деңгейдегі сынақтық реттеу алаңдары» құру сияқты жаңашыл нормалардың мазмұны ашылады. УАК тәжірибесі негізінде осы заңнамалық тәсілдердің практикалық іске асырылуы, соның ішінде мамандандырылған регламенттер әзірлеу және блокчейн технологияларына негізделген цифрлық платформаны енгізу мәселелері көрсетіледі. Қазақстанның арбитраж институттарымен ынтымақтастыққа ерекше назар аударылады; оның шеңберінде арбитрлердің бірлескен тізілімдері, кадрларды даярлау бағдарламалары және электрондық дәлелдемелерді өзара тану бастамалары іске асырылуда. Қорытынды бөлімде УАК заңнамалық өзгерістердің тек бенефициары ғана емес, сонымен қатар белсенді қозғаушысы екендігі, «Янцзы – Каспий серіктестігі» моделін қалыптастыратыны негізделеді.