ЖАС ҒАЛЫМ МІНБЕРІ
Криминалистикалық-психологиялық портрет белгісіз қылмыскер тұлғасының үлгісі ретінде
DOI:
https://doi.org/10.54649/2077-9860-2025-2-132-137Аңдатпа
Криминалистикалық-психологиялық портрет-бұл қылмыс орнында қалған іздерді, қылмыскердің мінез-құлқының ерекшеліктерін және жәбірленуші туралы ақпаратты талдауға негізделген белгісіз қылмыскердің жеке басының үлгісі. Мұндай портреттерді салу әдісі қылмыстық профильдеу шеңберінде қолданылады және күдіктілер шеңберін тарылтуға, қылмыскердің мотивін анықтауға және кейінгі мінез-құлқын болжауға бағытталған. Ол кримина листика, психология, Сот медицинасы және антропология саласындағы пәнаралық білімге сүйене отырып, тұлғаны сәйкестендіру принциптеріне негізделген. Екі негізгі тәсіл бар — индуктивті және дедуктивті, олардың әрқайсысының өзіндік әдістері мен мақсаттары бар. Профильді құру процесі қылмыстың орнын, жәбірленушінің жеке басын, қылмыстық мінез-құлық сипатын және қылмыскердің психологиялық келбетін қалпына келтіруге ықпал ететін басқа факторларды тал дауды қамтиды. Мақалада қылмыстарды тергеу барысында криминалистикалық профильдеуді қолданудың теориялық және практикалық аспектілері қарастырылады. Қылмыс орнының іздік көрінісі қылмыскердің психологиялық сипаттамалары туралы ақпарат көзі ретінде талданады. Ғылыми әдебиеттер мен криминалистикалық тәжірибеге сүйене отырып, белгісіз қылмыскердің криминалистикалық-психологиялық портретін құрудың тергеу нұсқаларын қалыптастырудағы және күдіктілер шеңберін анықтаудағы маңызы негізделеді.