АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУ ҚҰҚЫҒЫ

Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасындағы құқық бойынша мұрагерлік субъектілері: салыстырмалы талдау

Аңдатпа

Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасы арасындағы белсенді дамып келе жатқан қатынастар жағдайында мұрагерлік субъектілерінің құқықтық жағдайын заңмен реттеу мәселелері ерекше өзекті болуда. Ұлттық, тарихи, діни, мәдени және отбасылық дәстүрлердің ерекшеліктеріне байланысты бөтен элементпен күрделенген мұрагерлік қатынастар құқықтық реттеудегі ең қиындардың қатарында. Авторлардың пікірінше, заң бойынша мұрагерлік субъектілерінің құқықтық жағдайын зерделеу және талдау соншалықты маңызды болып көрінеді, өйткені екі ел арасындағы белсенді көші-қон процестеріне байланысты Қазақстан мен Түркияның көптеген азаматтарының осы елдерде туыстары бар, сәйкесінше олардан кейін басқа мемлекеттің заңнамасы бойынша мұра алады. Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасының заңнамасы бойынша мұраның құқықтық жағдайын реттеу саласындағы қолданыстағы мұрагерлік заңнамаға салыстырмалы-құқықтық талдау жүргізу екі елдің заңнамасы бойынша мұрагерлік субъектілерін заңнамалық реттеуде елеулі айырмашылықтарды көрсетті. Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасының қолданыстағы заңнамасын салыстырмалы-құқықтық талдау негізінде басымдық тәртібі, жұбайының мұраға қалдырылған мүліктегі үлесі және мұрагерлік мүлікке салық салу саясаты бойынша бірқатар айырмашылықтар анықталды. Сонымен бірге мұрагерлік мәртебесін анықтауға және мұра қалдырушының мәртебесін анықтауға қатысты ортақ тәсілдер де бар. Практикалық тұрғыдан алғанда, бұл зерттеу мұрагерлік құқық саласында, сондай-ақ халықаралық жеке құқық саласында жұмыс істейтін заңгерлерді қызықтырады. Жүргізілген зерттеу Қазақстан Республикасы мен Түркия Республикасының заңнамасын салыстырмалы-құқықтық талдауға, сондай-ақ мұрагерлік құқық саласындағы ғылыми еңбектер мен сот практикасын зерделеуге негізделген. Зерттеуде мұрагерлік құқықтық қатынастар субъектілерінің шеңберін айқындау, олардың құқықтық мәртебесінің ерекшеліктері және мұрагерлікке шақырылу шарттары ерекше қарастырылады. Мұрагерлік кезектілігі, мұра қалдырушының жұбайының құқықтық жағдайы, лайықсыз мұрагерлер институты, сондай ақ мұраға қалдырылған мүлікке салық салудың кейбір аспектілері талданады. Зерттеу нәтижелері екі мемлекеттегі мұрагерлік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері мен айырмашылықтарын анықтауға және ұлттық заңнаманы жетілдірудің мүмкін бағыттарын белгілеуге мүмкіндік береді.